SABETAYCILIK - Şener Şen

İspanyol kökenli bir Yahudinin çocuğu olarak 1626 yılında İzmir de dünyaya gelip dini bir eğitim alan Sabetay Sevi kabbala mistizmini yaymaya çalışmıştır. 1665 yıllarında Sabetay Sevi sinagoglarda Mesih kisvesiyle vaazlar vermeye başlamıştır. Bazı Yahudi cemaatleri ona karşı çıksalarda siyonizimi ortaya çıkaracağına inandıkları için bir çok Yahudi cemaati de onu desteklemiştir. Ancak Kudüs civarında yaşayan Yahudiler onu dinlerini tahrif ettiği gerekçesiyle saraya şikayet etmişlerdir. Sorgulama neticesinde kendisinin Mesih olduğu iddialarının bazı Yahudiler tarafından çıkarıldığını söyleyen Sevi, Müslüman olduğunu söyleyerek ölümden kurtulmuş ve Mehmet ismini almıştır. Sevi’nin Müslüman olduğunu söylemesi Yahudi aleminde şok tesiri oluşturmuştur. Ancak Sevi’ye inanmakta ısrar eden iki yüz civarındaki Selanikli alie görünüşte Müslüman, kendi aralarında ise Yahudi olmaya devam etmişlerdir.
19. Yüz yılda (1800 lü yıllarda) milliyetçilik akımlarından etkilenmişler ve dahil olamadıkları devlet sistemine bu tarihten sonra yakınlık göstermeye başlamışlardır. Osmanlı devletini ve günümüz Türkiye’sini etkileyen olaylar asıl bu tarihten sonra cereyan etmeye başlamıştır. Ellerindeki servetle devlet sisteminde politik roller oynamaya başlamışlardır. Hatta İttihat ve Terakki mason ve sabetaycılığa yakınlığıyla bilinir. Sabetayistlerin mezarlıkları bile ayrıdır. Yanlış hatırlamıyorsam Üsküdar Bülbülderesinde sabetay mezarlığı vardır. Sabetaycılar Mevlevi, Melami ve Bektaşi tarikatlarında fazlasıyla etkin olmuşlardır.
Sabetaycılığın gizli esasları üç bölümden ve on sekiz maddeden oluşur. Oruçla ilgili olanlar, inançla ilgil olanlar ve sabetay bayramıyla ilgili olanlar. 10. Madde: Zorla Müslüman olanlar dahil kimseyi Müslüman kültürüyle tanıştırmamak. 16. Madde: Sabetaylar ramazan orucu tutsunlar ve bundan vicdani rahatsızlık duymasınlar çünkü Müslüman toplum içinde yaşamaktadırlar. Türklerin örflerine çok dikkat edilmelidir. Bu tip ritüeller asla benimsenmemelidir. 17. Madde: Müslümanlarla ne hayatta ne de öldükten sonra hiçbir ortak nokta bulunmamalıdır. Nitekim tevratın bir deyişi vardır. “Bir dört ayaklı ile yatana lanet olsun”
1924 yılındaki nüfus mübadelesiyle Türkiye’ye daha fazla sabetayist girmiş ve devlet yönetiminde oldukça faal roller üstlenmişlerdir. Müslümanlık kisvesi altında Yahudilik mitsizim olan kabbalistik felsefesini hayata geçirmeye çalışmışlardır. Ergenekonun karakutusu olarak bilinen Tuncay Güney de bir sabetayisttir.
Devam edecek
izcisenersen@hotmail.com