2005 DEN 2012 YE ÖZELGÜVENLİĞİK İŞÇİLERİNİN DURUMU - Adem Ay

 Bu gün bir taraftan örgütlü toplumdan bahsedilirken diğer yandan örgütlenmenin önünün kesildiği topluluk ÖZEL GÜVENLİK İŞÇİLERİDİR.

 Özel Güvenlik İşçilerini incelerken öncelikle sektörün geçmişine kısaca göz atmamız gerekmektedir.

 Özel Güvenlik Serüveni Türkiye’de 2495 sayılı yasanın çıkması ile 1980 yıllarda başladı fakat 12 Eylül ürünü olan bu yasada Özel Güvenlik çalışanlarına örgütlenme imkânını vermedi.24 Haziran 2004 yılında çıkarılan 5188 sayılı yasa ile Özel Güvenlik Yasal bir çerçeveye oturtularak örgütlenmenin önündeki yasal engeller kısmen kaldırıldı.

 2004 yılından günümüze geldiğimizde Belki Dünyada emsali görülmeyen bir büyüme ye sahip oldu. Bu tarih den günümüze kadar ülkemizde;

 FAALİYET İZNİ ALIP ÇALIŞAN FAAL ÖZEL GÜVENLİK ŞİRKETİ SAYI 1.250

 ÖZEL GÜVENLİK İZNİ ALAN YER SAYISI 62.882

 ÖZEL GÜVENLİK OLMAK İÇİN SERTİFİKA ALAN KİŞİ SAYISI 846.891

 ÖZEL GÜVENLİK OLMAK İÇİN KİMLİK ALAN KİŞİ SAYISI 639.822

 VALİLİKLERCE TAHSİS EDİLEN ÖZEL GÜVENLİK KADRO SAYISI 398.991

 MEVCUT ÇALIŞAN ÖZEL GÜVENLİK PERSONEL SAYISI 213.718

 Bu rakamlarda bize göstermektedir ki 7 yıllık bir sürede inanılmaz bir sayıya yükselen özel güvenlik elemanı sayısı maalesef örgütlenme aşamasında çok fazla yol alamamıştır. Yine yukarıdaki rakamlara dönecek olursak 398.991 Özel Güvenlik Görevlisinin çalışması gerekirken maalesef 213.718 kişi çalışmaktadır buda iki kişinin yapması gereken işi bir kişinin yapması anlamına gelmektedir. Belki hiçbir sektörde görülmedik bir çalışma bu sektörde yaşanmaktadır haftalık ve aylık çalışma sürelerine birçok işyerinde dikkat edilmezken çalışanların büyük bir bölümü yasal çalışma saatlerinin 2 katına yakın çalıştırılmaktadırlar.

 Özel Güvenlik Görevlilerinin maaş durumlarına gelince tam bir sefalet ortaya çıkmaktadır. Özel güvenlik İşçilerinin büyük bir bölümü Kamu Kurum ve kuruluşlarında Alt işveren maharetiyle çalıştırılmaktadırlar. Bu durumda Çalışan Özel güvenlik görevlileri arasında bir ücret dengesi bulunmamaktadır.

 Sağlık Bakanlığı Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Özel Güvenlik görevlilerine Bakanlık genelgesi ile Asgari ücrettin %5 Fazlası ücret verilmektedir. Hâlbuki Bazı hastaneler İnisiyatif kullanarak Daha fazla ücret ödemekteler di Maalesef bakanlık genelgesi ile bu imkânda ortadan kalkdı 2010 yılında bin yüz T.Lirası alan Özel Güvenlik Görevlisi Bugün 740-750 Arası ücret almaktadır. Hiçbir yasal dayanağı olmayan bu karar maalesef Sağlık Bakanlığı Bünyesinde çalışan birçok personeli mağdur etmiştir.

 Kamu Kurum ve kuruluşlarında Özel Güvenlik Hizmetleri İhale yöntemi ile gördürülmektedir hal böyle olunca da Özel Güvenlik Görevlisine verilecek olan maaş ve diğer haklar Asıl işverenin inisiyatifinde olmaktadır. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında çalışan özel güvenlik personeline en az asgari ücret en çok da asgari ücretin 2 katı ücret verilmektedir.

 Özel Sektörde ise durum daha vahimdir üç kişi ile yapılacak bir işi 2 kişiye gördürmekte yasal çalışma saatlerine dikkat edilmemekte ve asgari ücret e yakın bir bedelle çalıştırılmaktadırlar.

 Özel Güvenlik Görevlilerinin Yaşadığı Temel sorunlara gelince;

 Çalışma sürelerine dikkat edilmemekte Özel Güvenlik elemanları 12/36 vardiya sisteminde çalıştırılmaktadırlar.

 İş kanunu ve çalışma mevzuat hükümlerine dikkat edilmemekte Esas işveren Şartnamelere bunlarla alakalı maddeler koymamaktadır. Örnek; bir eleman rapor alırsa, mazeret izni alırsa veya yıllık izin kullanırsa esas işveren bunlarla alakalı bir ödemeyi şartnamelere koymadığından Alt işveren böyle bir durumda personeli 12/36 vardiya sisteminden 12/24 sistemine geçiriyor. Bu durumda Personel fazla mesai yapmak zorunda kalıyor ve mesai ücretleri hiçbir durumda ödenmiyor.

 Ücretler Asıl işverence belirlenmekte ve asgari ücret temel alınmakta.

 Çoğu kurum yol ve yemek parasını bile dikkate almamakta,

 Asıl İşverenler hiçbir şartnamede kıdem ve ihbar tazminatı ile alakalı hüküm koymadığından alt işveren çalışan personele, işe başlatmadan istifa ve tazminatımı elden aldım gibi belgeler imzalatılmaktadır.

 Çalışma koşulları ciddi zorluklarla doludur. Örneğin Yazın Güneşin altında, Kışın Yağmur ve soğuk da korunaksız ve sağlıksız şartlarda çalıştırılmaktadırlar.

 Üsteki veriler dikkatlice incelendiğince de görüleceği üzere Normal şartlardaki çalışma koşulları dikkate alındığında çalışması gereken elemandan 185.273 eleman eksik çalıştırılınca bunların eksikliklerinden doğan fazla mesailer çalışan 213.718 kişi Tarafından ücretsiz olarak yerine getirilmektedir.

 Bazı Kamu kurum ve kuruluşları 35 yaş sınırı zorunluluğu getirmekte ve şartnamelere bu yönde maddeler koymaktadırlar.30 yaşında işe giren bir eleman 35 yaşına geliyor o zaman işi yeni alan şirketce işten çıkartılıyor.

 Birçok çok özel Güvenlik görevlisi hala 12 saat çalışıp 24 istirahat etmekteler bu şartlarda aylık çalışma 240 saat olmaktadır. Bu şartlarda çalışan arkadaşlar ne Fazla mesai alabilmekte nede Bayram ve Resmi tatil yapabilmektedir.

 Özel Güvenlik Görevlileri Vazifesi olamayan işlerde çalıştırılmağa zorlanmaktadırlar, örneğin Para Taşıma, valelik, Şoförlük gibi işler yaptırılmakta ve sorun olduğu zaman suçu özel Güvenlik görevlilerine atmaktadırlar.

 Kamu Güvenliğini Sağlayan Polis, Asker, Korucu v.s çalışanlar yaralanma ve Ölüm durumlarında Şehit olarak Değerlendirilip Her türlü tazminatı alabilmektedirler Fakat Özel Güvenlik Görevlileri İşlerini Yaparken Ölüm veya yaralanmalarında İş kazası Hükümleri uygulanmakta ve Hiçbir hak alamamaktadırlar. Bankayı veya Çalıştığı kurumun Güvenliğini sağlayan bu insanlarla Aynı işi yapan Güvenlik Güçlerinin arasındaki fark giderilmelidir.

 Özel Güvenlik görevlilerinin bazıları yaptıkları iş aynı olmasına rağmen Farklı ücret almaktadırlar hâlbuki Anayasaya göre Aynı işe aynı ücret verilmesi esastır bunlar düzeltilmelidir.

 4857 Sayılı İş Kanunu Özel Güvenlik Çalışanlarının Durumlarına uymamaktadır. Özel Güvenlik Çalışanlarının Çalışma Şartlarını Düzenleyecek Kapsamlı bir Çalışma Yapılarak Basın İş Yasası veya Deniz İş yasası Şeklinde Özel Güvenlik İş yasası Mutlaka çıkartılmalıdır. Silahlı Güvenlik Görevlilerine Yıpranma hakkı getirilmelidir.

 Kamu Kurum Ve Kuruluşları ile Özel Sektörde Çalışan Personel Sanki Taşeronun elamanı olarak görülmekte; Alacağı olan Maaş ve diğer sosyal hakları Kimin ödeyeceği konusunda sorun yaşanmaktadır. Taşeron Alamadım diye vermiyor Kurum Biz Sözleşmeye yazdık diyor. Olan Özel Güvenlik Görevlisine oluyor alacağını alamıyor.

 Özel Güvenlik Sektöründe; özel Güvenlik Şirketleri kamu kurum ve kuruluşlarında ihaleye girip hizmet satın almaktadırlar böyle olunca bu işlerin tamamı Asıl işverenin sorumluluğunda olmalıdır. Örneğin Bir kamu Kurumu özel Güvenlik Hizmetini 2005 yılından beri özel Güvenlik Şirketleri eliyle gördürmekte fakat Çalışan personel aynı olmasına rağmen birçok özel Güvenlik şirketi ihaleyi alıp bırakmaktadır. Bu durumda Çalışanlar Sosyal Haklarını (Kıdem Tazminatı, İhbar Tazminatı ve Yıllık İzin vs) alamamaktadırlar. Kısaca özetlemek gerekirse;

 •

 • Amelelik yaptırılan Özel Güvenlik Görevlileri

 • Şoförlük yaptırılan özel güvenlik görevlileri

 • Kanuna aykırı olarak para taşıma işinde çalıştırılan güvenlik görevlileri

 • Bu işleri yaparken vurulan Güvenlik Görevlileri

 • Otellerde Cankurtaranlık, Şoförlük ve Resepsiyon elemanı olarak çalıştırılan Özel Güvenlik Görevlileri

 • Tramvay Duraklarında Yağmurda, güneş de Hiçbir Korunak Bulunmadan çalıştırılan Özel Güvenlik görevlileri

 • Büyük Şehirlerde Belediyelerce Korunaksız yerlerde çalışan Güvenlik Görevlileri

 • Büyük Şehir Belediyeleri ve diğer Bir Çok Belediyede çalışan; özel günlerde ve Cumartesi, Pazar maçlarda ek görev yazılarak Yol, yemek, Fazla mesai ücreti alamayan Özel güvenlik Görevlileri

 • Özel Sektörde 12 saat Çalıştırılıp 12 İstirahat ettirilen özel güvenlik görevlileri

 • Hakkı olduğu halde Yıllık izin ve Mazeret izni kullandırılmayan özel güvenlik görevlileri

 • Kıdem tazminatından Kurtulmak isteyen işverenlerce hesabına para yatırılıp Bankadan çektirilip elinden alınan özel güvenlik görevlileri

 • Marketlerde koli taşıyan özel güvenlik görevlileri

 Sitelerde gece özel güvenlik gündüz kapıcılık yapan özel güvenlik görevlilerinin sorunlarının Sadece bazılarını yansıtmaktadır.