Aðzý olan konuþuyor! - Ayten Tuncer Kamacı

Ýnsan hayatýnda önemli rol oynayan konuþma, insanlar arasýnda bir alýþveriþ aracýdýr. Ýnsanlarýn bildiklerini düþündüklerini doðru ve açýk bir þekilde anlatma yeteneðidir. Kýsacasý, fikrin sözle anlatýlmasýdýr. Dolayýsýyla insanlar birbirleriyle iletiþim kurmak için konuþmak zorundalar. Ancak, güzel konuþmak, sözlerle karþýdakini etkilemek, bir sanattýr.

Tüm sanat dallarýnda olduðu gibi güzel konuþmanýn da püf noktalarý vardýr. Bu püf noktalarýný yakalayan kiþiler hayat yolunda önemli avantajlar yakalamýþ, ayrýcalýklý kiþilerdir. Ýster politikacý olsun, ister iþadamý, hangi meslek grubundan olursa olsun, insanlarla iyi iletiþim kurabilmek için güzel konuþmak zorundalar.

Konuþma sanatý aklýmýza gelen her þeyi ulu orta söylemek deðildir. Nerde ne zaman nasýl konuþulacaðýný iyi bilmek demektir. Bir dönem toplumda kabul görmüþ çok güzel bir slogan vardý “Aðzý olan konuþuyor.” Diye. Bu slogan gerçeði çok güzel ifade etmiþti. Evet, maalesef insanlar söylediði sözlerin sonunun nereye varacaðýný düþünmeden konuþuyor.

Konuþma sanatýný bilmeyen kiþiler ne kadar zeki ne kadar akýllý olurlarsa olsunlar, çevresindekilere kendilerini dinletemezler. Tam tersi kendisinden uzaklaþtýrýrlar.

Bir atasözümüz: “Dilin cismi küçük, cürmü büyük.” Der. Dolayýsýyla Aðýzdan çýkan sözlerin nereye varacaðýný kestiremeden konuþanlar, dilleri yüzünden hep sýkýntý çekerler. Çünkü düþünmeden aðýzdan çýkan söz yaydan fýrlamýþ bir ok gibidir, geri alamazsýnýz.

Bazý insanlar vardýr ki, konuþtuklarý zaman sanki aðýzlarýndan bal akar. Susuz kalmýþ topraðýn suyu emmesi gibi, dinledikçe dinleyesiniz gelir. Ve bu insanlar her zaman toplumda sevilen, sayýlan ve raðbet gören kiþilerdir.

Bazý insanlar da vardýr ki öyle konuþurlar ki, onlarý dinlemek adeta size iþkence gibi gelir. Bunlar, her þeyi ben bilirim edalarýnda bilgiçlik taslayan, konuþmanýn boyutunu gevezelik derecesine vardýran, fazla konuþtuklarý için de pot üstüne pot kýran insanlardýr. Peygamber efendimiz; “Çok konuþan çok yanýlýr, çok yanýlanýn yalaný çoktur. Yalaný çok olan da Cehenneme layýktýr.” buyurmuþtur.

Her þeyden önce, konuþmanýn bir içeriði olmalý. Dinleyene bir mesaj vermeli. Aksi takdirde gereksiz ve amaçsýzca bir konuþma olur ki, oda karþýnýzdakinin ilgisini çekmez. Sadece dinliyormuþ gibi görünürler. Bu da boþu boþuna güç sarfiyatý ve zaman kaybý olur.

Karþýdaki kiþinin kültür seviyesine ve ilgi alanýna göre konuþmak da çok önemlidir. Onun anlayamayacaðý þekilde konuþmak, hele hele hiç ilgi alanýna girmeyen bir konudan bahsetmek, konuþmayý tatsýz bir hale getirir.

Konuþmanýn insanlar arasýnda bir iletiþim aracý olmasýndan dolayý, o ortamda bulunan kiþilere konuþma fýrsatý verdiðimiz takdirde, sohbete bir anlam kazandýrmýþ oluruz. Aksi takdirde konuþma bir alýþveriþ olmaktan ziyade tek tarafýn söyleþisi þeklinde geliþecektir.

Karþýlýklý konuþmalarda yeri geldiðinde susmayý da bilmek gerekir. Atalarýmýz; “ söz gümüþse sukut altýndýr” der. Çünkü bazen sessizlikte çok þey anlatýr. Onunda bir dili vardýr.

Sohbetin güzel olabilmesi için, konuþmayý deyimler, atasözleri ve ünlü kiþilerin veciz sözleriyle pekiþtirmek gerekir.  Bu þekildeki konuþma hem etkili olur hem de sohbete bir akýcýlýk kazandýrýr. Hoþ sohbet dediðimiz kiþiler bu yöntemi iyi kullananlardýr.

Kelimeleri ne kadar yerinde kullanýr ve doðru ifade edersek, karþýmýzdakilerle iliþkilerimiz de o denli baþarýlý olur.

Kýsaca demek istiyorum ki konuþma, usulüne göre yapýlmalý, gönüllere hitap etmeli, kýsa ve öz olmalýdýr.